O tym, że dieta jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na zdrowie i dobre samopoczucie, nie trzeba nikogo przekonywać. Dotyczy to oczywiście również diety osób starszych. Co jeść, a czego nie jeść w podeszłym wieku? Jakie owoce i warzywa powinny znaleźć się w diecie seniora? Odpowiadamy na te i inne pytania!

Z tekstu dowiesz się:

  • jakie potrzeby żywieniowe mają seniorzy,
  • jakie produkty powinna uwzględniać dieta lekkostrawna dla osób starszych, a czego nie powinno się jeść w podeszłym wieku,
  • czemu owoce, warzywa i woda są tak ważne w diecie seniora,
  • jak komponować składniki odżywcze w diecie osób starszych.

Dieta osób starszych jest w dużej mierze zależna od tego, to co dzieje się z organizmem seniora. W podeszłym wieku znacznie zmniejsza się aktywność fizyczna. Następuje spadek masy mięśniowej w wyniku naturalnych procesów starzenia, ale także przebytych chorób i urazów. Zmienia się praca właściwie wszystkich narządów wewnętrznych – wolniej pracują jelita, bardzo często upośledzone jest funkcjonowanie serca, nerek, wątroby, trzustki i żołądka. Zmniejsza się zdolność wchłaniania przez organizm substancji odżywczych. Obserwuje się też zmniejszenie wydzielania śliny, a także często występujące braki w uzębieniu. Zanikają kubki smakowe, inaczej niż za młodu funkcjonują zmysły smaku i węchu.

Wszystko to sprawia, że żywienie osób starszych rządzi się swoimi prawami.

Jakie produkty i składniki są zalecane, a co nie powinno się znaleźć w diecie osób starszych?

Zgodnie z Piramidą Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej dla osób w wieku starszym, przygotowaną przez Instytut Żywności i Żywienia, seniorzy powinni:

  • jeść 5–6 niewielkich posiłków dziennie co 2–3 godziny,
  • pić co najmniej dwa litry płynów dziennie (najlepsze jest picie wody),
  • jak najczęściej jeść owoce i warzywa,
  • regularnie jeść pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • codziennie spożywać produkty mleczne, przede wszystkim sfermentowane (jogurty, kefiry), a także sery,
  • jeść chude mięso, jaja, ryby oraz nasiona roślin strączkowych,
  • wybierać oleje roślinne,
  • unikać czerwonego mięsa, przetworzonych produktów mięsnych i tłuszczów zwierzęcych,
  • ograniczyć spożycie cukru, słodyczy oraz napojów słodzonych,
  • zastąpić sól ziołami przy doprawianiu potraw,
  • unikać alkoholu.

Ważne są odpowiednie wybory żywieniowe. Do smażenia zamiast smalcu lepiej użyć oleju roślinnego (rzepakowego lub słonecznikowego), w surówkach zamiast śmietany czy majonezu zdrowsza będzie oliwa z oliwek, a do smarowania pieczywa – margaryna roślinna zamiast masła. Jeśli nie ma ku temu przeciwwskazań, zamiast białego chleba, ryżu i makaronów zdrowiej wybrać pieczywo razowe lub graham, kaszę gryczaną albo jęczmienną, makaron pełnoziarnisty czy ryż brązowy. Podroby, wieprzowinę i tłuste kiełbasy warto zastąpić drobiem, rybami oraz chudymi wędlinami.

Inne zalecenia diety osób starszych

To oczywiście nie jedyne wskazówki żywieniowe dla osób starszych. Dla zdrowia i dobrego samopoczucia posiłki powinny być świeże, urozmaicone i niewielkie objętościowo. Przynajmniej jeden posiłek dziennie powinien być ciepły. Jedzenie owoców i warzyw pod wieloma względami może być dla seniorów problematyczne. Dlatego warto podawać je w postaci ugotowanej, rozdrobnionej, przetartej lub jako soki.

Jeśli osoba starsza ma problemy z gryzieniem i połykaniem, posiłki powinny być w formie płynnej lub półpłynnej. Należy też wyrobić nawyk ciągłego popijania wody – nawet wtedy, gdy nie odczuwa się pragnienia. Chroni to organizm przed odwodnieniem.

Dieta osób starszych – co jeszcze trzeba wiedzieć?

Oprócz doboru konkretnych grup produktów w diecie osób starszych należy pamiętać o proporcjach spożywania substancji odżywczych.

  • węglowodany, pochodzące np. z produktów pełnoziarnistych, warzyw czy owoców, powinny stanowić 55–60% puli energetycznej,
  • tłuszcze, np. z mięsa czy ryb – 25–30%,
  • białka, pochodzące z mięsa, ale także produktów mlecznych czy roślin strączkowych – ok. 12–15%.

W podeszłym wieku wzrasta zapotrzebowanie na niektóre witaminy – A, C, D oraz E, ale suplementacja jakimikolwiek preparatami witaminowymi musi być poprzedzona konsultacją z lekarzem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *